Ticker

6/recent/ticker-posts

Ad Code

Responsive Advertisement

Perezida Paul Kagame yanenze abayobozi basubira mu makosa kenshi

 

Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, yongeye kwibutsa abayobozi ko inshingano bafite zisaba ubushishozi, ubunyamwuga n’ubwitange, anenga bikomeye imyitwarire ya bamwe bakora amakosa bakongera kuyasubiramo kenshi nk’aho nta masomo bayigiramo. Ibi yabigarutseho kuri uyu wa Mbere, mu nama nyunguranabitekerezo yahuje inzego zitandukanye z’ubuyobozi, yabereye mu Ishuri Rikuru rya Gisirikare ry’u Rwanda riherereye i Gakomeye.

Iyi nama yari igamije gusuzuma uko imiyoborere ihagaze, kureba ibitagenda neza no gushakira hamwe ibisubizo birambye. Yibanze cyane ku gushimangira imiyoborere ishyira umuturage ku isonga, kunoza imikorere n’imikoranire hagati y’inzego, ndetse no kurushaho gutanga serivisi nziza kandi zihuse ku baturage. Nubwo ibi byose ari intego zisanzwe zigarukwaho kenshi, Perezida Kagame yagaragaje ko ikibazo nyamukuru kiri mu kuba hari abayobozi badahindura imikorere nubwo amakosa yabo aba yaragaragajwe kenshi.

Mu ijambo rye, Umukuru w’Igihugu yagaragaje ko atumva ukuntu ibintu byaganiriweho inshuro nyinshi, byanenzwe kenshi, ndetse bigafatirwa imyanzuro, ariko bikongera bigasubira uko byari bimeze. Yabajije abayobozi niba hari n’umwe muri bo wumva ko ibyo bavugwaho ari bishya cyangwa niba koko ari ibintu basanzwe bazi ariko batitaho kubikosora.

Yagize ati: “Ibyo kwinenga, ibyashingiweho abantu b’inenga, imyanzuro—ni nde ubyumvise bwa mbere hano? Ni nde? Ni mwe mbaza. Bwa kabiri gusa se? bwa gatatu se?” Aya magambo yagaragazaga ko ikibazo atari ukutamenya amakosa, ahubwo ari ukutagira ubushake bwo kuyakosora burundu.

Perezida Kagame yakomeje agaragaza ko niba ikibazo gikomeza kugaruka inshuro nyinshi, bishobora kuba hari ikindi kibazo cyimbitse kitagaragajwe neza. Yavuze ko bishoboka ko abayobozi bamwe baba badashyira mu bikorwa imyanzuro ifatwa cyangwa se bakabikora mu buryo budafite ireme. Ibi ngo bituma n’iyo habayeho kwinenga no gufata ingamba nshya, bitagira icyo bihindura mu by’ukuri.

Yagize ati: “Hari ikindi kibazo tugomba gusuzuma, kuko ntibishoboka ko wahora winenga, ugafata ingamba, ariko icyo tubona ari ukubisubiramo. Ubwo haba hari ikibazo kihe?” Iri jambo ryari rishingiye ku gutuma abayobozi bisuzuma byimbitse, bakareba niba koko buzuza inshingano zabo uko bikwiye.

Perezida Kagame yemeye ko gukora amakosa ari ibisanzwe ku muntu, ariko ashimangira ko ikibazo gikomeye ari ukuyasubiramo. Yagaragaje ko umuyobozi ukwiriye atari uwirinda gukora amakosa burundu, ahubwo ari uwiga ku makosa yakoze akayakosora, ntayongere. Iyo bitabaye ibyo, biba bigaragaza intege nke mu mikorere cyangwa mu mitekerereze.

Ati: “Ibi byose byavuzwe ni amakosa asubirwamo buri gihe n’abantu bamwe, kandi abo bantu ni abayobozi. Niba wari muri uyu mwanya ugakora ikosa, ejo ukarisubiramo, muri wowe haba harimo ikibazo ugomba guhindura.” Aya magambo asobanura neza ko umuyobozi ufite inshingano zo kuyobora abandi agomba kuba intangarugero mu kwikosora no guhindura imikorere igihe bibaye ngombwa.

Ikindi Perezida Kagame yanenze ni uko hari aho usanga n’iyo umuyobozi avuyeho, umusimbuye aza agasubiramo amakosa nk’ayo yasize anenzwe. Ibi ngo bituma ikibazo kiba rusange kurushaho, kuko bitakiri ikibazo cy’umuntu umwe, ahubwo kiba icy’imikorere mibi y’inzego.

Yabajije ati: “Bigenze bite ko umuntu akora amakosa, n’umusimbuye akaza agakora ya makosa?” Iki kibazo cyari kigamije kugaragaza ko hakenewe impinduka mu buryo inzego zikora, aho kuba gusa guhindura abantu badafite uburyo bushya bwo gukora.

Abasesenguzi bavuga ko ubutumwa bwa Perezida Kagame bukubiyemo isomo rikomeye ku bayobozi bose, cyane cyane mu bijyanye no kugira inshingano no kubazwa ibyo bakora. Kuba yibanze ku makosa asubirwamo, bigaragaza ko u Rwanda rushaka kwimakaza umuco wo gukora neza, aho amakosa aba amahirwe yo kwiga aho kuba impamvu yo gukomeza gutsindwa.

Iyi nama nyunguranabitekerezo yabaye umwanya mwiza wo gusangira ibitekerezo no kongera kwibutsa abayobozi inshingano zabo. Yanasize ubutumwa busobanutse ko imiyoborere myiza idashingiye gusa ku magambo, ahubwo ishingiye ku bikorwa bifatika bigira ingaruka nziza ku baturage.

Mu gusoza, Perezida Kagame yasabye abayobozi gufata umwanya wo kwisuzuma no gufata ingamba zifatika zo guhindura imikorere yabo. Yabibukije ko iterambere ry’igihugu rishingiye ku mikorere myiza y’abayobozi, bityo ko badakwiye gufata inshingano zabo nk’ibisanzwe ahubwo bakazubahiriza ku rwego rwo hejuru.

Iyi nkuru yanditswe na kennyeazynew.blogspot.com igaragaza neza ko ikibazo cy’amakosa asubirwamo mu buyobozi gikwiye kwitabwaho byihariye, kuko gishobora kudindiza iterambere n’imiyoborere myiza igihugu cyiyemeje kugeraho. Abayobozi basabwe kuba maso, bagaharanira impinduka nyazo, aho gukomeza mu murongo umwe utanga umusaruro muke.

Post a Comment

0 Comments